Een advocaat bij een klein kantoor in Utrecht gebruikte ChatGPT om een huurcontract samen te vatten. Het resultaat: twee alinea's met algemeenheden over huurrecht. Nutteloos.

Diezelfde advocaat, diezelfde tool, twee weken later, na een beetje oefening met prompting: een overzicht van de vijf meest risicovolle clausules voor de huurder, met tekstcitaten en een concrete herschrijfsuggestie per punt. Bruikbaar in de helft van de normale tijd.

Het verschil zat niet in de AI. Het zat in de opdracht.

De vier elementen van een goede juridische prompt

Een sterke prompt heeft vier onderdelen. U heeft ze niet altijd allemaal nodig, maar hoe meer u meeneemt, hoe beter de output.

  1. Rol: Vertel de AI vanuit welk perspectief hij moet redeneren
  2. Taak: Wees precies over wat u wilt
  3. Context: Geef de relevante feiten en beperkingen mee
  4. Formaat: Vertel hoe u de output wilt hebben

Contractanalyse

Zwakke prompt:

Analyseer dit contract.

Sterke prompt:

Je bent een Nederlandse commerciële advocaat die een dienstverleningsovereenkomst beoordeelt namens een kleine IT-leverancier (de opdrachtnemer). Identificeer de vijf clausules die het meest ongunstig zijn voor de opdrachtnemer. Citeer per clausule de relevante tekst letterlijk, leg het risico uit in begrijpelijke taal, en geef een concrete herschrijfsuggestie. Focus op aansprakelijkheidsbeperkingen, eigendom van intellectueel eigendom en betalingstermijnen.

Het verschil in kwaliteit is aanzienlijk. De tweede prompt geeft de AI een perspectief, een prioritering en een concreet uitvoerformaat.

E-mails opstellen

Zwakke prompt:

Schrijf een e-mail naar mijn cliënt over de stand van zaken.

Sterke prompt:

Schrijf een cliënt-update e-mail op basis van de volgende feiten: de rechtbank heeft een zitting gepland op [datum], de wederpartij heeft een conclusie van antwoord ingediend met als hoofdargument [X], en wij zijn van mening dat dit argument zwak is omdat [Y]. Toon: professioneel maar geruststellend. Lengte: maximaal 150 woorden. Sluit af met een duidelijke volgende stap voor de cliënt. Geen juridisch jargon.

Documenten samenvatten

Zwakke prompt:

Vat dit document samen.

Sterke prompt:

Vat dit [contract/vonnis/NDA] samen in begrijpelijke taal voor een cliënt zonder juridische achtergrond. Structureer de samenvatting als volgt: (1) Wat is dit document en wat regelt het, (2) De drie belangrijkste verplichtingen voor mijn cliënt, (3) De drie grootste risico's of aandachtspunten, (4) Eventuele deadlines of tijdgevoelige clausules. Maximaal 300 woorden.

De tegenvraag-techniek

Een van de meest onderbenutte prompttechnieken: vraag de AI zijn eigen output te bekritiseren.

Je hebt zojuist die contractclausule voor mij opgesteld. Neem nu de rol aan van de advocaat van de wederpartij. Wat zijn de drie sterkste argumenten die zij tegen deze clausule zouden aanvoeren? Hoe zou ik op elk argument reageren?

Dit dwingt de AI zijn eigen werk te stress-testen. Het levert vaak inzichten op die u zelf niet direct had gevonden.

Belangrijk voor juridisch onderzoek: Gebruik AI niet voor het opzoeken van jurisprudentie zonder zelf te verifiëren via rechtspraak.nl of een juridische database. Meerdere Nederlandse advocaten kregen tuchtrechtelijke maatregelen na het citeren van niet-bestaande uitspraken die door AI waren gegenereerd.1 AI is uitstekend voor conceptueel denken en structurering. Voor exacte bronnen controleert u zelf.

Een noot over privacy bij het prompting

Alles hierboven gaat ervan uit dat u cliëntspecifieke informatie invoert. Als u een cloud-AI-tool gebruikt, wees u er dan van bewust dat de inhoud van uw prompts, inclusief de naam van uw cliënt, de feiten en de documenten, naar externe servers wordt verstuurd. De NOvA adviseert expliciet om geen vertrouwelijke cliëntgegevens in te voeren in publieke AI-modellen.2

Het enige alternatief waarbij dit geen issue is, zijn tools die volledig lokaal draaien op uw eigen hardware. Dan verlaat niets uw machine.

Met LocalApps.ai kunt u al deze prompttechnieken toepassen met echte cliëntdocumenten, zonder dat data uw apparaat verlaat.

Probeer het met uw documenten →

Bronnen: 1. NOS: advocaten waarschuwing tuchtrechter · 2. NOvA Aanbevelingen AI (2025)